Φωτογραφία: Testalize.me / UnsplashΠΡΙΝ ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Διάβασε ολόκληρη την ιατρική αποποίηση.
Ακούγεται συχνά ότι η κέτο σε βάζει σε κέτωση και ότι από εκεί η κετοξέωση, η επικίνδυνη επιπλοκή του διαβήτη, απέχει ένα βήμα. Τα ονόματα μοιάζουν και οι κετόνες όντως ανεβαίνουν και στις δύο. Διαφέρουν όμως στην ινσουλίνη και στην οξύτητα του αίματος· από αυτά τα δύο κρίνεται ο κίνδυνος.
Τι είναι η κέτωση και πώς φτάνεις σε αυτήν το εξηγεί ο οδηγός Η κέτο δίαιτα για αρχάριους.
Περιεχόμενα
Τι κρατά τις κετόνες χαμηλά
Όταν τρως λίγους υδατάνθρακες, η ινσουλίνη πέφτει και το συκώτι αρχίζει να φτιάχνει κετόνες από το λίπος. Δεν πέφτει όμως στο μηδέν: η ινσουλίνη που βγάζει ο ίδιος ο οργανισμός είναι αυτή που τον φυλάει από την κετοξέωση, γι' αυτό το σάκχαρο και το pH του αίματος μένουν σε φυσιολογικά επίπεδα (Gershuni κ.ά., 2018).
Στη διαβητική κετοξέωση η ινσουλίνη λείπει ή είναι τόσο λίγη που δεν φρενάρει ούτε την παραγωγή γλυκόζης ούτε την παραγωγή κετονών. Το σάκχαρο ανεβαίνει, οι κετόνες ανεβαίνουν ανεξέλεγκτα και το αίμα γίνεται όξινο (Umpierrez κ.ά., 2024).
Πού φαίνεται η διαφορά
Κέτωση από τη διατροφή | Διαβητική κετοξέωση | |
|---|---|---|
Κετόνες στο αίμα (β-υδροξυβουτυρικό) | 0,5 ως 5,0 mmol/l | 3,0 mmol/l και πάνω |
Οξύτητα του αίματος | κανονική | pH κάτω από 7,3 ή διττανθρακικά κάτω από 18 mmol/l |
Σάκχαρο | κανονικό | πάνω από 200 mg/dl ή γνωστός διαβήτης |
Ινσουλίνη | όση χρειάζεται ο οργανισμός | λείπει ή δεν φτάνει |
Τα δύο εύρη για τις κετόνες πέφτουν το ένα πάνω στο άλλο ανάμεσα στο 3 και στο 5. Γι' αυτό η κετοξέωση δεν διαγιγνώσκεται μόνο από τις κετόνες: πρέπει να υπάρχει και όξινο αίμα. Στην πράξη πάντως η απόσταση είναι μεγάλη, αφού στην κετοξέωση οι κετόνες φτάνουν πέντε με δέκα φορές πάνω από ό,τι στην κέτωση της διατροφής (Gershuni κ.ά., 2018).
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
Όποιος έχει διαβήτη τύπου 1 δεν φτιάχνει δική του ινσουλίνη, οπότε το φυσικό φρένο λείπει. Σε αυτή την περίπτωση η κέτο γίνεται μόνο σε συνεννόηση με τον γιατρό που ρυθμίζει την ινσουλίνη.
Η δεύτερη ομάδα είναι όσοι παίρνουν για τον διαβήτη χάπια SGLT2, όπως η δαπαγλιφλοζίνη ή η εμπαγλιφλοζίνη. Η έκθεση των διαβητολογικών εταιρειών του 2024 βάζει τις δίαιτες με πολύ λίγους υδατάνθρακες και τη μακρόχρονη νηστεία στους παράγοντες κινδύνου για κετοξέωση με αυτά τα φάρμακα. Με αυτά τα χάπια η κετοξέωση μπορεί να εμφανιστεί και με σάκχαρο κάτω από 200 mg/dl. Περίπου 1 στις 10 κετοξεώσεις είναι τέτοιες· για τις περισσότερες ευθύνονται τα ίδια τα χάπια (Umpierrez κ.ά., 2024). Αν τα παίρνεις, μην ξεκινήσεις κέτο πριν το συζητήσεις με τον γιατρό σου. Την προειδοποίηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων για αυτά τα χάπια τη γράφει ο οδηγός Κέτο γρίπη.
Όταν κάποιος με διαβήτη έχει ναυτία, εμετό και γρήγορη, βαθιά αναπνοή, πρέπει να μετρήσει κετόνες αίματος και να ζητήσει αμέσως βοήθεια.
Πώς μετράς τις κετόνες
Ο μετρητής αίματος δίνει το β-υδροξυβουτυρικό σε mmol/l, δηλαδή το ίδιο μέγεθος που μετρούν και στο νοσοκομείο. Σύμφωνα με την έκθεση του 2024, οι φορητοί μετρητές με τρύπημα στο δάχτυλο πλησιάζουν σε ακρίβεια τη μέτρηση του εργαστηρίου.
Οι ταινίες ούρων κοστίζουν λιγότερο, έχουν όμως ένα αδύνατο σημείο στην κέτο. Όσο ο οργανισμός συνηθίζει την κέτωση, τα νεφρά κρατούν περισσότερες κετόνες κι έτσι η ταινία δείχνει λιγότερες από όσες κυκλοφορούν στο αίμα (Fante κ.ά., 2025). Αν κάνεις κέτο αρκετό καιρό, μια αχνή ταινία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βγήκες από την κέτωση.
Πηγές
- Umpierrez κ.ά., Diabetologia 2024: Hyperglycaemic crises in adults with diabetes: a consensus report — Κοινή έκθεση ADA, EASD, JBDS, AACE και DTS: τα κριτήρια της κετοξέωσης (κετόνες από 3,0 mmol/l, pH κάτω από 7,3, σάκχαρο πάνω από 200 mg/dl), περίπου 10% των περιστατικών με σάκχαρο κάτω από 200 (κυρίως με SGLT2), η δίαιτα με πολύ λίγους υδατάνθρακες ως κίνδυνος, τα συμπτώματα, οι φορητοί μετρητές.
- Gershuni, Yan και Medici, Current Nutrition Reports 2018: Nutritional Ketosis for Weight Management and Reversal of Metabolic Syndrome — Η ινσουλίνη που φτιάχνει ο οργανισμός προστατεύει από την κετοξέωση· στην κετοξέωση οι κετόνες είναι 5 με 10 φορές πάνω από ό,τι στην κέτωση από τη διατροφή, η οποία κρατά κανονικά σάκχαρο και pH.
- Fante κ.ά., Frontiers in Nutrition 2025: The role of β-hydroxybutyrate testing in ketogenic metabolic therapies — Η κέτωση από τη διατροφή ορίζεται με β-υδροξυβουτυρικό 0,5–5,0 mmol/l στο αίμα· οι ταινίες ούρων χάνουν σε αξιοπιστία όσο η κέτωση κρατά, γιατί τα νεφρά κρατούν περισσότερο ακετοξικό.
Ποιος το έγραψε
Η ομάδα του Όλα Κέτο
Τα κείμενα με την υπογραφή «Η ομάδα του Όλα Κέτο» τα γράφουν και τα επιμελούνται οι άνθρωποι που φτιάχνουν το site.
Σχόλια
Τα σχόλια είναι προσωπικές απόψεις και εμπειρίες μελών και δεν αποτελούν ιατρική συμβουλή. Μην αλλάζεις φάρμακα ή θεραπεία χωρίς τον γιατρό σου.
Για να σχολιάσεις, συνδέσου ή φτιάξε λογαριασμό.
Κανένα σχόλιο ακόμη. Γράψε το πρώτο.