Γλωσσάρι της κέτο
Ε
1 όρος
- Ερυθριτόλη
- Γλυκαντικό (πολυόλη) με σχεδόν μηδέν θερμίδες, που δεν ανεβάζει τη γλυκόζη ούτε την ινσουλίνη. Σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να ενοχλήσει το στομάχι.
Η
1 όρος
- Ηλεκτρολύτες
- Μέταλλα όπως το νάτριο, το κάλιο και το μαγνήσιο, που ρυθμίζουν τα υγρά, τα νεύρα και τους μύες. Στην κέτο χάνονται περισσότερα με τα ούρα, γι’ αυτό χρειάζονται προσοχή.
Ι
1 όρος
- Ινσουλίνη
- Ορμόνη του παγκρέατος που περνά τη γλυκόζη από το αίμα στα κύτταρα και ευνοεί την αποθήκευση λίπους. Με λίγους υδατάνθρακες τα επίπεδά της μένουν χαμηλά.
Κ
6 όροι
- Καθαροί υδατάνθρακες
- Οι υδατάνθρακες που μετρούν στην κέτο. Στις ευρωπαϊκές ετικέτες είναι οι υδατάνθρακες μείον τις πολυόλες· στις αμερικανικές, οι συνολικοί μείον τις φυτικές ίνες και τις πολυόλες.
- Κέτο γρίπη
- Κούραση, πονοκέφαλος, ζάλη ή κράμπες τις πρώτες ημέρες της κέτο, κυρίως από απώλεια νερού και αλάτων. Συνήθως περνά σε λίγες ημέρες με υγρά και ηλεκτρολύτες.
- Κετογονική διατροφή
- Διατροφή με πολύ λίγους υδατάνθρακες (συνήθως κάτω από 20–50 γραμμάρια καθαρούς την ημέρα), αρκετή πρωτεΐνη και πολύ λίπος, ώστε ο οργανισμός να μπει σε κέτωση.
- Κετόνες
- Μόρια που φτιάχνει το ήπαρ από το λίπος όταν οι υδατάνθρακες είναι λίγοι (β-υδροξυβουτυρικό, ακετοξικό, ακετόνη). Τα χρησιμοποιούν ως καύσιμο ο εγκέφαλος και οι μύες.
- Κετοξέωση
- Επικίνδυνη κατάσταση, κυρίως στον διαβήτη τύπου 1, όπου οι κετόνες ανεβαίνουν πολύ και το αίμα γίνεται όξινο. Δεν είναι το ίδιο με τη διατροφική κέτωση· χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.
- Κέτωση
- Μεταβολική κατάσταση στην οποία, με πολύ λίγους υδατάνθρακες, ο οργανισμός καίει κυρίως λίπος και το ήπαρ φτιάχνει κετόνες ως εναλλακτικό καύσιμο.
Μ
1 όρος
- Μακροθρεπτικά
- Τα τρία συστατικά της τροφής που δίνουν ενέργεια: λίπος, πρωτεΐνη και υδατάνθρακες. Στην κέτο το λίπος δίνει τις περισσότερες θερμίδες και οι υδατάνθρακες τις λιγότερες.
Π
1 όρος
- Πολυόλες
- Γλυκαντικά όπως η ερυθριτόλη, η ξυλιτόλη και η μαλτιτόλη. Μετρούν στους υδατάνθρακες της ετικέτας, αλλά οι περισσότερες ανεβάζουν ελάχιστα τη γλυκόζη· η μαλτιτόλη την ανεβάζει αρκετά.
Τ
1 όρος
- Τριγλυκερίδια μέσης αλύσου
- Λιπαρά μέσης αλύσου (MCT), κυρίως από την καρύδα, που το ήπαρ μετατρέπει γρήγορα σε κετόνες. Κυκλοφορούν ως έλαιο· σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να ενοχλήσουν το στομάχι.
Φ
1 όρος
- Φυτικές ίνες
- Το μέρος των φυτικών τροφών που δεν πέπτεται. Οι ίνες δεν ανεβάζουν τη γλυκόζη, γι’ αυτό δεν μετρούν στους καθαρούς υδατάνθρακες· βοηθούν το έντερο και τον κορεσμό.